Czeski chleb Šumava to tradycyjne pieczywo z kminkiem, przygotowywane na żytnim zakwasie. Jego upieczenie wymaga cierpliwości, szczególnie jeśli zakwas robimy od podstaw. Sprawdźcie nasz przepis krok po kroku – od przygotowania zakwasu po chrupiącą skórkę.

Czeski chleb Šumava z kminkiem – przepis na zakwasie

Chleb Šumava to temat na troszkę dłuższe posiedzenie. Potrzebujemy dlań 4 kolejnych dni, co dla niektórych może być mocno zniechęcające. Gdy dodać, że chleb Šumava to ten niby zwyczajny, z kminkiem, zza sklepowej lady, rzecz wydaje się bez sensu. My, mając wcześniej przygotowany żytni zakwas, mieliśmy łatwiej.

Czeski chleb Šumava, nazywany również chlebem szumawskim, to pieczywo na żytnim zakwasie, z dodatkiem kminku. Przygotowanie wymaga cierpliwości, zwłaszcza jeśli zakwas robimy od początku, ale rezultat wynagradza poświęcony czas.

Jak przygotować zakwas na czeski chleb?

Niżej chronologia.

1. dzień

Bierzemy około 100 g żytniej mąki i tyle wody, aby powstało dosyć gęste ciasto, które przykrywamy folią spożywczą i odstawiamy w miejsce o temperaturze 25–30°C (takie byłoby najlepsze).

2. dzień

Ponownie dodajemy mąki żytniej w ilości ok. 100 g i tyle wody, aby konsystencja była dosyć gęsta. Powinny pojawić się już małe bąble na powierzchni zakwasu i kwaskowy zapach, co jest znakiem, że zaczyna on pracować i powiększa swoją objętość.

3. i 4. dzień

Powtarzamy tę czynność i tego właśnie zakwasu możemy użyć do sporządzenia zaczynu. Jego przygotowanie zaczynamy jakieś 12–16 godzin przed właściwym pieczeniem chleba. Można początkowo zaczynać w weekend, bo to łącznie sporo czasu. Wieczorem więc można przygotować zaczyn i odstawić go na noc.

Czeski chleb Šumava – składniki

Zaczyn żytni

• 150 g żytniej mąki chlebowej

• 150 g wody

• 20 g wcześniej przygotowanego żytniego zakwasu

Wszystkie składniki mieszamy i odstawiamy do wyrośnięcia w słoiku przykrytym np. folią spożywczą (ja to robię w słoiku typu wek, pamiętając, aby zaczyn miał dopływ powietrza).

Ciasto na chleb z kminkiem

• 300 g żytniego zaczynu

• 300 g mąki pszennej chlebowej

• 170 g wody

• 12 g soli

• 4 g kminku

Jak zrobić czeski chleb na zakwasie?

Po upływie minimum 12 godzin do misy przekładamy zaczyn, pozostawiając jednocześnie trochę na kolejny chleb. Dalej dodajemy pozostałe składniki i mieszamy ciasto za pomocą drewnianej łyżki (zajmie nam to więcej czasu, jakieś 7 minut) albo za pomocą robota z hakiem przez około 4 minuty.

Wykładamy ciasto na wysypaną mąką stolnicę i chwilę jeszcze je wyrabiamy. Następnie przekładamy ponownie do misy, przykrywamy folią spożywczą i odstawiamy do wyrośnięcia na około 60 minut.

W międzyczasie przygotować należy koszyczek do wyrastania chleba. Trzeba go obsypać tak mąką, aby po wyrośnięciu chleba móc go przełożyć na blachę do pieczenia. Dobrym pomysłem jest mąka ryżowa pomieszana z mąką żytnią.

Ciasto ponownie wykładamy na stolnicę i delikatnie rozciągamy, aby stworzyć prostokąt, i następnie, zaczynając od górnych rogów, składamy ciasto do środka.

Tak złożone ciasto delikatnie rolujemy, nadając mu odpowiedni kształt (w zależności od tego, jaki kształt ma koszyczek do wyrastania), ale niezbyt mocno, aby nie pozbawić ciasta powietrza. Należy pamiętać też, by ręce były obsypane mąką (ciasto jest dość klejące).

Tak przygotowane ciasto wkładamy do koszyczka, umieszczamy w worku foliowym i odstawiamy do wyrośnięcia na 3–4 godziny.

Jak piec czeski chleb Šumava?

Na 40 minut przed pieczeniem chleba nagrzewamy piekarnik do 250°C.

I teraz tak: jeśli posiadacie kamień do pieczenia pizzy, nagrzewacie go razem z piekarnikiem. Można też użyć żeliwnego garnka, który pomoże utrzymać kształt chleba (ta opcja może się przydać, gdy np. chleb nie rośnie jak trzeba albo ciasto nieładnie „wyjdzie” z koszyczka i nie uda się już uratować jego kształtu). Pozostaje również zwykła blacha z piekarnika.

Przy pieczeniu na kamieniu lub blasze można wytworzyć parę, używając około 100 ml wody w odpowiednim, rozgrzanym naczyniu na dnie piekarnika. Nie należy wylewać wody bezpośrednio na dno urządzenia ani na szybę. Przy pieczeniu w zamkniętym żeliwnym garnku dodatkowa para zwykle nie jest potrzebna.

Gdy taki chleb Šumava wyłożymy, od razu wkładamy go do piekarnika i pieczemy przez 10 minut w temperaturze 250°C, a następnie zmniejszamy do 210°C i pieczemy kolejne 20–30 minut (należy przy tym kontrolować chleb – każdy piekarnik przecież piecze inaczej).

Po upieczeniu wyciągamy już tylko chleb Šumava na kratkę i studzimy.

Dobrou chuť!

Z czym jeść czeski chleb z kminkiem?

Chleb Šumava dobrze pasuje do tradycyjnych czeskich przekąsek, szczególnie tych podawanych w gospodach. Można go zjeść z serem, wędliną czy marynowanymi kiełbaskami.

Jeśli lubicie takie smaki, polecamy nasz przepis na utopence – czeskie topielce. Świeży chleb z kminkiem jest znakomitym dodatkiem do tej przekąski.

Więcej czeskich przepisów znajdziecie w kategorii Czeska kuchnia – przepisy i smaki.

Czeska ceramika i naczynia z historią

Chleb można podać na drewnianej desce, ale również na tradycyjnym ceramicznym talerzu. Jeśli lubicie czeskie przedmioty z historią, zajrzyjcie do naszej kolekcji talerzy vintage oraz Czeskiego Kiermaszu.

Photo © czechypopolsku.pl