Mobilne Laboratorium Odporności Społecznej – Mostecko
Jest
![]()
Mostecko – przemysł, transformacja i społeczności
Mostecko to jeden z najbardziej przekształconych przez przemysł regionów Czech. Kopalnie odkrywkowe węgla brunatnego, elektrownie, zakłady chemiczne, zlikwidowane miejscowości i nowe krajobrazy powstające na terenach pogórniczych tworzą wyjątkową przestrzeń do poznawania procesów transformacji gospodarczej, środowiskowej i społecznej.
Organizujemy wyjazdy studyjne i warsztaty terenowe na Mostecku dla samorządów, organizacji pozarządowych, instytucji pomocy społecznej, CUS, OPS, animatorów społecznych oraz zespołów realizujących projekty sprawiedliwej transformacji, włączenia społecznego i rozwoju lokalnego.
Podczas wyjazdów poznajemy miejsca, w których przemiany można obserwować bezpośrednio w terenie: kopalnie Bílina i Vršany, obszar dawnej kopalni ČSA, elektrownię Ledvice, kompleks chemiczny Záluží, zamek Jezeří, miasto Most i jezioro powstałe w wyniku rekultywacji terenów pogórniczych. Analizujemy zarówno skalę przemysłu i jego znaczenie dla gospodarki, jak i konsekwencje stopniowego odchodzenia od węgla.
Transformacja to jednak nie tylko kopalnie, inwestycje i zmiany krajobrazu. To przede wszystkim ludzie. Na Mostecku historia likwidacji miejscowości, przesiedleń mieszkańców, migracji i przebudowy całych społeczności pozwala rozmawiać o lokalnej tożsamości, więziach społecznych, poczuciu bezpieczeństwa oraz zdolności wspólnot do radzenia sobie z głębokimi zmianami.
W naszej ofercie znajdują się dwa uzupełniające się programy:
Industrialne Mostecko – wyjazd studyjny ukazujący przemysłowe dziedzictwo północnych Czech, funkcjonowanie kopalń i energetyki, skutki eksploatacji węgla brunatnego oraz kierunki rekultywacji i gospodarczego wykorzystania terenów poprzemysłowych.
Mobilne Laboratorium Odporności Społecznej – warsztaty terenowe koncentrujące się na społecznych skutkach transformacji: przesiedleniach, zmianach tożsamości lokalnej, wyzwaniach dla mieszkańców, odbudowie więzi społecznych i poszukiwaniu rozwiązań wzmacniających odporność społeczności w okresie przemian.
Programy przygotowujemy we współpracy z czeskimi przewodnikami, praktykami i partnerami lokalnymi. Zakres wizyt, tematyka spotkań i elementy warsztatowe są dopasowywane do potrzeb uczestników, charakteru projektu oraz dostępnego czasu i budżetu. Dzięki temu wyjazd może koncentrować się na zagadnieniach przemysłowych, środowiskowych, społecznych lub łączyć je w jeden program.
Mostecko traktujemy jako terenowe laboratorium transformacji – miejsce, w którym doświadczenia czeskich miast i społeczności mogą stać się punktem wyjścia do dyskusji o przyszłości regionów przemysłowych w Polsce.
